Di nav nîqaşên pirçandî, cudahiyê (pirsgirêka “ên din” de) û destpêkirina nîqaşên der heqê pirsgirêkên herêmî û çandî de, Kentridge di 1990î de di qada navnetewî de cihê xwe yê di nav hunera dinyayê de girt. Di xebatên wî de bi piranî şopên peyitandina pêvajoya îro û bandora hunera çîrokên Efrikqayê tên dîtin. Di hunera Kentridge de an jî di teşegirtina (modêlgirtina) wî ya çandî de, wekî hemû hunermendên Efrîqaya Başûr, feraseta çanda Ewropayê he ye.

Gerem berhemên Kentridgeên di nav Ekspresyonizmê (Vegotin) de bidin aliyekî, sedemên nasîna wî ya di nav qada navnetewî de em dikarin bi du tiştan vebêjin. A yekem, bikaranîna malzemeyê wî yê melez û pevgihandina (anîna-bahev) tiştên kevneşop û nûjen e. A duyem jî, piştî nijadperestiya li Efrîqaya Başûr navdarbûna wî ya di qada navnetewî de weke henermendê navdartirîn e.                 

William Kentridge hunermendekî politîk e. Dema ku em li naveroka berhem, gotin û nêrînên wî binêrin, em ê bibînin ku nasnameyeke wî ya politîk he ye. Kentridge’ê ku di nav wê tevliheviya polîtîkaya Efriqaya Başûr de jiyaye, wê wiha tîne zimên: “Min tu caran wêne li ser cudahiya-nijadî çê nekirin; lê fîlm û wêneyên min her tim xwe bi meylbûyina li ser şîdeta di civakê de xwedî kirine. Ez her tim bi hunera politik re eleqadar bûme. Em dikarin ji vê re nepenî, nakokî, seknên temamnebûyî û encamên hunera nemîsoger jî bibêjin. Mirovan li şûna di nav vê dinyaya ku bi şer û hilweşînê karakterîzebûyî de bijîn, tercihên xwe li ser têkoşineke politîk dikirin.” Bi rastî jî gelek herêmên din yê wek mînaka Efriqaya Başûr, hemqeder in.

Hema hema herkes dizane ku têkiliya pêşxistina hunerê, bêgûman, bi girêdayîbûna îdeolojîk û politîk an jî bi guhertina fikrên rojane yên mirovan û bi têkiliya qesewetên civakî re he ye. Jixwe ev jî baş tê zanîn ku her hunermend di dema xwe de ketiye nav xemxuriyeke civakî. Ji ber ku huner rastiya jiyana wê demê ji me re terîf dike. Hunermendekî/e ku xwe li derveyî pêvajoya wê demê bigire, ew, berhemên hunerê ji jiyanê cuda digire. Berhemên hunerê bi bicîanîna peywira xwe, sekna hunermend a li hember jiyanê diyar dike. Dema ku em ji nêz ve li wêneyên Kentridge binêrin em ê bi awayekî eşkere van hemû tiştan bibînin.

Dema ku em li ser formê wênandina Kentridge hûr bibin, em ê şopên Ekspresyonizma Elman, mînak; Max Beckmann, Otto Dix û yên din bibînin. Taybetiyeke din a Kentridge jî ev e ku, wî tu caran xwe nêzî hunerên kevneşop yê mînor nekiriye. Di heman demê de, di şûna pêkanîna ahengiya melzemeya klasîk û teknîkên kevneşopiya boyaxa zeytî de, tercîha (hevyaz) xwe bi piranî li bikaranîna qelemrejî û komira li ser kaxezê kiriye.“Dema ku ez xwendekar bûm, dihat fikirîn ku, wênesazekî rastîn divê bi boyaxa zeytî bixebite. A rast ez jî wiha difikirîm. Dema ku ez ji bo hostebûnê di nav vê boyaxa zeytî ya teknîka bêderfet de dixebitîm, min dest bi mijûliya xêzên qelemrejiyê kir; lê veya amedeyî bû û vana ne xebatên rastîn bûn. Ez bi salan li ser xêzandina qelemrejiyê xebitîm û haya min jê çêbû ku ew xêzandin, ji bo min wek cureyeke destnivîsê, qidûma bideng-fikirînê bû. Hewce nedikir ku ez hîn bêhtir li ser boyaxa zeytî  bifikirim. Ji ber ku vê teknîka (qelemrêjî, komir) ji bo min pir rihetir bû û min ew bêtir nêzî xwe dît. Bi rastî ger min van xebatên xwe bi teknîkeke din çê kiribana, dê bê îmkan bûna.” 

“Felixê Sirgûn Bûyî”  (Kîtekît), Her Yek Jê 45x54, Li Ser Kaxez Qelemrejî, Pastel, Guaj, 1994

Di hevpeyvîna ku bi Carolyn Chirstov-Bakargiev re kirî de, Kentridge dibêje; her tişt wêne ye û wêne jî cureyeke forma zanînê ye. “Em çawa dikarin ji tiştekî re bibêjin ev wêne ye? Dema ku em xwe li vê pirsê bigerînin, divê em hinek tiştan bi hev dû bidin miqayese kirin (berawird). Wêne ji bo min tebîetek e (xûyek e). Berî her tiştî gihaştina hêma yê pêvajoyek e; ne gaveke tenê ye. Ji ber vê min karê wenêyê ji xwe re kiriye xûyek. Dibe ku hestên we nediyar bin ku hûnê ewilî di der heqê çi de xêz bikin, lê tişt di nava pêvajoyekê de tên avakirin û hûn di vê pêvajoyê de dikarin gelek tiştan biguherînin, têkûz bikin an jî hûn dikarin bi tevahî belav bikin. Wêne, zemîna testkirina fikran e. (ideas) Mîna fotografekî di carekê de dernakeve holê. Ger hûn bixwazin wêneyekî,  mîsoger çê bikin, divê hûn berî her tiştî fikran ava bikin.”

Kenrtridge, di xebatên xwe de ketiye pey kişfkirina sînorên di navbera bîr, jibîrkirin, xêzandin û jêbirinê. Ji nû ve xêzkirin û jêbirin, tê wateya çalakiyeke bikaranîna bîrê. Pêvajoya wênandinê, weke bîra dîtbarî (visual) ya rabirdûya wêneyê bi xwe ye. Ev jî tê vê wateyê; her wekî me berî niha jî gotibû, “jibîrkirin” û “bibîranîn” ne têgehên ji hev cuda ne, beravajî vê, ew têgeh tim li cem hevdu ne û ji hev nayên qutkirin. Ev, hem ji mirovan lêpirsîna bîra dirokî dike û hem jî dixwaze bi me bide nimandin ku “jibîrkirin” û “bibîranîn” çalakiyeke zanistî ye.

Kentridge bi qasî bikaranîna teknîkê, tercîhkirina mijarê jî girîng dibîne. Ji ber ku jiyana xwe vediguherîne hêmayên hunerê. Kentridge, di anîmasyona xwe ya bi navê “WEIGHING… and WANTING” (Wezinandin… û Xwestin) (1998) de qala xaniyên modernîst ê li banliyoya (berbajar) Johannesburgê dike. Kentridge di vê anîmasyona xwe de xaniyê karakterê xwe yê esas Soho Ecksteinê ku destek taximê xetxetî lê ye,  dişayesîne. Wekî din Kentridge, bi vî xaniyê modernîst dixwaze balê bikşîne ser fîlmê Sergei Eisenstein ê bi navê “The General Line” (1929). 

“Leşbîn” (Stereoscope) Her Yek Jê 120x160 cm. Li Ser Kaxez Qelemrejî û Pastel, 1998–99

“Wezinandin… û Xwestin”, 120x160 cm. Li Ser Kaxez Qelemrejî û Pastel, 1997–98

“Piştî Parîsê Bajarê Herî Mezin, Johannesburg”  ” Her Yek Jê 120x150 Li Ser Kaxez Qelemrejî, 1989

“Ubu Rastiyê Dibêje” Xebata Bicîhkirinê (Installation) 35mm Anîmasyon, Sîh Heb Wêneyên Qelemrejî Li Ser Kaxez,(Koleksiyona Galeri ya Tateyê, London)

Kentridge dibêje ku hestiyariyên ku di xebatên wî de cî digirin, tekiliyên wan bi bîranînên wî ê zarokatiyê re he ne. Di nav dîmenên mahfbûyî, laşên birîndar, alavên ragihandinê ku modeya wan bihuriye (telefonên bakalît, megafon, hoparlorên (dengweş) wekî yê stadyûman) de û di nav gerdûniya alavên pîvandinê (teodolit, sekstan) de hêdî hêdî lehengên anîmasyonê pêşdikevin û bi van xêzikên anîmasyonê jiyaneke bi wate tê hîskirin. Di anîmasyonên Kentridge de, di gelek cihan de sembolkirina jiyana xweser tê dîtin. Li hin deran jiyana karkerên madenê û deshilatdariya burjûvaziya ku li Efriqaya Başûr piştgiriyê dide cudahiya nijadperestiyê û di aliyekî din de jî serhildanên karkeran û bêtehemuliya serdestên burjûvayan di anîmasyona wî ya “Bought Half of Johannesburg” (Kirîna Nîvê Johannesburgê) de eşkere tê dîtin. Her çiqas anîmasyonên Kentridge bi zehmetî werin çê kirin jî, mirov dema ku hemûyan bide ber çavên xwe, wê bibîne ku van hemû anîmasyonan wekî xebateke bitûn in.